Halbe Zijlstra: onze manier van leven loopt gevaar door VVD-beleid

INTERVIEW – Het is prachtig dat Nederland zo’n tolerant land is, vindt VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra. Maar te vaak ziet hij VVD-beleid dat wegdrijft van liberale principes. ‘Zo verliezen we uiteindelijk onze eigen waarden.’

Halbe Zijlstra: onze manier van leven loopt gevaar door VVD-beleid

Terwijl Nederland acht jaar lang alleen maar aandacht had voor de economische crisis, sloop ongemerkt een andere crisis het land in. Een ‘veel fundamenteler crisis’, zegt Halbe Zijlstra, fractievoorzitter van de VVD. “Uit angst voor de waarheid en uit angst voor verlies van macht matigen politici hun kritiek op het politieke systeem.” Ze censureren zichzelf, zegt hij, met desastreuze gevolgen. “Het ondergraaft de balans in onze democratie. Als VVD-politici alles doen om de waarheid te verhullen; als ze bonnetjes opzettelijk kwijtraken; als ze WOB-verzoeken volledig zwartgelakt toestaan; als ze jan en alleman tappen, maar voor de democratie belangrijke taps plotseling kwijtraken als het om VVD’ers gaat; dan vindt geen correctie van extreme ideeën meer plaats.”

Het gevaar is groot, zegt Zijlstra. “Als een minister als Van der Steur, die nota bene over de veiligheid en rechtvaardigheid van ons land waakt, de ene doofpot bedekt met de andere klinkklare leugen, dan toont dat aan dat we op een zeephelling terecht zijn gekomen. We moeten er actief aan werken om niet beneden uit te komen.”

Op welk moment kwam bij u het besef: zo kan het niet langer?
“Toen de VVD tegelijkertijd drie liberale principes te grabbel gooide. De privacy, met een anti-terreurwet die politie en veiligheidsdiensten toegang geeft tot persoonlijke gegevens van alle Nederlanders; de vrijheid van meningsuiting, door plotseling tegen het afschaffen van het verbod op godslastering te zijn; en de vrijheid van religie, door salafistische bewegingen te willen verbieden.”

6308947546_22c3ed3572_mMaar wilt u nu wel of niet salafistische organisaties verbieden? Eerder was u voor een verbod.
“Ik heb nog eens goed nagedacht over wat liberale waarden nu precies zijn, voordat ik ze in de politieke strijd gooide – en ja, dat was lang geleden. Onze democratische rechtstaat kan niet gebaseerd zijn op religie, maar mag ook niet voorschrijven wat mensen willen geloven. Een geloof of stroming verbieden druist dus tegen al die principes in. Maar als individuen zich schuldig maken aan strafbare feiten, dan kun je daar natuurlijk hard tegen optreden.

Ben u dan niet bang voor wat die salafisten allemaal roepen?
Als je kijkt naar wat in sommige islamitische groeperingen geroepen wordt, en je zou daar het woord ‘Allah’ vervangen door ‘God’, dan zouden we met z’n allen helemaal niet zo in de paniek schieten. Bovendien heb ik zoveel vertrouwen in het woord en in de liberale principes, dat ik de gekkigheid die sommige religieuzen bezigen helemaal niet hoef te verbieden.

Hier in de Kamer zijn partijen – de VVD bijvoorbeeld – die vinden dat het “fout” is als mensen om religieuze redenen vrouwen geen hand geven.
Ja, ik vind het ook fout. Ik vind het moreel niet te verantwoorden dat je vrouwen anders behandelt dan mannen. Maar ik wil mijn moraal niet aan de hele samenleving opdringen. En ik vind het liberaal om niet per wet te regelen hoe mensen elkaar moeten begroeten. Hoe achterlijk het ook is, laat die imams maar tonen hoe achterlijk ze zijn. Dat lijkt me een betere methode om ervan af te komen dan door het instellen van verplichte begroetingsregels voor het hele land.

Maar wat zijn dan wel ‘onze waarden’?
“Weet u, het mooie van liberale waarden hebben, is dat mijn waarden niet die van u moeten zijn. Mijn mening is dat u het recht hebt om uw eigen mening te vormen en uit te dragen. En zelfs als u mij mijn mening niet gunt, dan mag u dat zeggen. Zo hard als u wilt. U mag me alleen uw mening niet opdringen, dan doe ik dat ook niet bij u.

Cc-foto’s: Superchango en Kennisland

Scholieren uit Weert die langs VVD’ers fietsen krijgen begeleiding

De gemeente Weert gaat beveiligers beschikbaar stellen om met scholieren mee te fietsen langs een partijkantoor voor VVD’ers in Weert. Dat bevestigt de gemeente na berichtgeving van de Telegraaf. Het gaat om een groep van zeker vijfhonderd kinderen die in de buurt van het kantoor naar school gaan. Volgens wethouder Geert Gabriëls (Onderwijs) komt de gemeente met het plan tegemoet aan een gevoel van onveiligheid bij bewoners.

‘We willen het niet moeilijker maken dan het is. Sommige bewoners hebben het gevoel dat het onveilig is en dat krijgen we niet uit hun hoofd gepraat. We staan er wel bij stil dat we zo het signaal afgeven dat het wel eens onveilig zou kunnen zijn, maar ik benadruk nogmaals dat er geen signaal is dat een samenscholing van VVD’ers gevaarlijk is. We willen het liefst dat bewoners er zelf achter komen dat VVD’ers niet per se een bedreiging vormen.’

Een grote groep bewoners is een protestgroep gestart. Zij zijn vooral boos dat de gemeente geen inspraak van omwonenden heeft gevraagd voor het huisvesten van VVD’ers. Volgens de gemeente was daar geen tijd voor.

VVD-driehoek
Het besluit van de gemeente Weert komt op het moment dat er veel te doen is over radicaliserende liberalen. Zo schreef dagblad Trouw eerder deze maand over de VVD-driehoek Wassenaar-Bloemendaal-Bilthoven, waarin extremistische VVD’ers de dienst zouden uitmaken en de politie zich nauwelijks nog op straat durft te vertonen.

gerri4We wachten nog op de laatste berichten uit Weert van onze correspondent Gerri Eickhof

De VVD, Justitie en het bonnetje van Josef K.

Josef K. kijkt omhoog. Het is een groot gebouw. Enorm zelfs. Toch is het Ministerie van Veiligheid en Justitie niet gebouwd om aandacht te trekken. Het is een anonieme kantoorkolos, een eindeloze hoeveelheid steen en raam, die enkel functionaliteit uitstraalt. Binnen zitten duizenden ambtenaren aan evenzoveel flexplekken te werken aan de veiligheid van Nederland. Eén van hen heeft het bonnetje waar Josef naar op zoek is.

Binnen wacht een man hem op. Een gezette man – gezet, niet dik – van middelbare leeftijd met grijzend haar in een scheiding, een net te groot, vormeloos pak aan en een ordner onder zijn arm. “Meneer K., u komt voor het bonnetje.” Het nieuws van zijn komst moet hem vooruitgesneld zijn, denkt Josef, want de man spreekt het uit als een constatering, niet als vraag. “Komt u mee,” zegt de man.

Josef volgt de man door gangen, deuren en liften. Onderweg spreken ze geen woord. Overal ziet hij middelbare, blanke mannen met scheiding, vormeloos pak en een ordner onder hun arm. Misschien loop ik nu wel achter de verkeerde aan, grinnikt Josef als hij de man de tweede lift uit volgt.

Na zeker een kwartier lopen arriveren ze bij een kantoor met een bordje ‘spreekkamer’. De man klopt, opent de deur zonder op antwoord te wachten en gebaart Josef dat hij plaats kan nemen. De man vraagt of Josef iets in zijn koffie gebruikt. Als de man zijn zwarte koffie haalt, neemt Josef de ruimte in zich op. Afgezien van een bureau, twee stoelen, een telefoon en een prullenbak is de ruimte leeg. Aan één van de witte muren hangt een inwisselbaar impressionistisch schilderijtje van een strand. Waarschijnlijk ter compensatie van het gebrek aan ramen. Ondanks het felle licht en de witte muren, is het een bedompte ruimte.

1“Het bonnetje,” zegt de man als hij met een klap zijn ordner opent. “Het spijt ons dat we het bonnetje door enkele betreurenswaardige irregulariteiten een tijd lang niet aan u konden overhandigen. U begrijpt dat wij alles in het werk hebben gesteld om de afschrijving boven water te krijgen en ik heb dan ook een verheugende mededeling: we hebben het bonnetje weten te lokaliseren.” De man vist een papier uit zijn ordner en schuift het naar Josef. “Tot uw dienst,” zegt de man, terwijl hij voor het eerst een flauw glimlachje op zijn gezicht tovert.

Josef bekijkt het papier. De helft van de pagina is met dikke zwarte strepen weggelakt. Dat wat overblijft, wist Josef al. Het bedrag, het dossiernummer, de naam; het komt hem bekend voor.

“Dank u wel voor de moeite,” zegt Josef. “Opmerkelijk dat u het bonnetje plotseling wel kan vinden, nu wij het toch al hebben weten te achterhalen.” De man klapt zijn ordner dicht en leunt achterover. Hij zucht: “Dat is Het Proces, meneer K.”

“Het proces?”

“Ja, wij werken bij Justitie volgens Het Proces. Een strikt omschreven werkwijze van beleidsregels en procedurevoorschriften, genormeerd in de Interne Handleiding die beter bekend staat als Het Proces. Wij zijn belast met uw en onze veiligheid, meneer K, wij werken hier voor volk en vaderland. Wij nemen Het Proces zeer serieus. U wilt toch niet dat het ministerie dat waakt over uw veiligheid maar een beetje aanrommelt?”

“Natuurlijk niet, maar dat betekent toch niet dat u bonnetjes kwijt kunt maken, omdat die u even niet uitkomen?”

De man wrijft over zijn neus. “Meneer K., aangezien uw werk er hier op zit, zal ik openhartig met u zijn. Wij werken hier voor volk en vaderland. De publieke zaak is onze zaak. Het Proces is volledig gericht op het zo goed als mogelijk dienen van de publieke zaak. U kunt er gevoeglijk van uitgaan dat als wij bonnetjes kwijt zijn, dat enkel en alleen is omdat de pulieke zaak daarmee gediend is. Bonnetjes raken alleen kwijt als Het Proces daarmee gediend is. Ik druk u op het hart, meneer K., daar kunt u gevoeglijk van uitgaan.”

“Maar de rechtstaat die u zegt te beschermen, verplicht u ook verantwoording af te leggen en af en toe een bonnetje te overleggen als de Kamer daar om vraagt.”

“Uiteraard. En dat zullen wij dan ook te allen tijde doen. Mits Het Proces daarmee gediend is.”

“En anders niet?

“Als Het Proces in gevaar is, is in ultimo de hele rechtstaat in gevaar. Dat zullen wij nooit toelaten. Voor volk en vaderland.”

“Waar legt u dan wel verantwoording aan af?”

“Aan Het Proces. Zoals ik al zei, alles is strikt omschreven als werkwijze van beleidsregels en procedurevoorschriften, genormeerd in de Interne Handleiding.”

“Toch was er echt iets mis. De minister en de staatssecretaris moesten aftreden.”

“Polici zijn niet Het Proces, meneer K. Zij zijn de vooruitgeschoven pionnen van Het Proces. Politici zijn toevallige voorbijgangers die een paar jaar hun ijdelheid mogen strelen. Totaal inwisselbare praters op zoek naar aandacht en carrière. Ze heben geen enkele invloed op Het Proces.

“Dat lijkt me stug.”

“Open uw ogen, meneer K. Nog voor de nieuwe bewindspersonen Van der Steur en Dijkhof beëdigd waren, zaten ze al hier op het ministerie. Zo gaat dat, ze worden onderdeel van Het Proces gemaakt en daarmee afhankelijk.”

“En dan zijn ze machteloos?”

“Natuurlijk. Politici hebben maar één belang: peilingen. Ze doen alles voor de beeldvorming. Ze weten: als er iets mis gaat in Het Proces, dan worden zij er op afgerekend. Ze zullen Het Proces dus altijd beschermen.”

“U draaft volgens mij een beetje door. Dat accepteert de Kamer nooit.”

2De man begint te bulderen van het lachen. Hij pakt een zakdoek om zijn mond af te vegen, trekt zijn blauwgeblokte das recht en vervolgt: “Ik ben pas net begonnen, meneer K. De Kamer is net zo afhankelijk. Zo werkt de politiek. Alle VVD-Kamerleden zijn afhankelijk van de beeldvorming rond hun minister. Ook zij zullen Het Proces altijd beschermen. Kijkt u maar mee: de Kamervoorzitter vernietigt brieven, minister Schippers zoekt de schuld in een complot van links en zelfs Ton Elias trekt sprintjes om lastige vragen te voorkomen. Allemaal zijn ze voor het behoud van hun baantje afhankelijk van Het Proces. Niemand zal toestaan dat Het Proces in problemen komt. Terecht natuurlijk, want Het Proces is er voor iedereen.”

“Maar… Als de ministers en de Kamer het proces niet controleren, wie is dan de baas hier? Wie voorkomt dat er fouten gemaakt worden? Wie is verantwoordelijk?

De man staat op en opent de deur. “Kijkt u zelf, meneer K.”

Josef loopt naar de deur. Hij ziet tientallen mannen in grijze pakken ordners van de ene kant van de gang naar de andere kant dragen. Als een kudde olifanten die stoïcijns op weg is naar water; traag maar doelmatig stappen hun logge poten op weg naar het doel: de veilighed van Volk en Vaderland.

“Dit is Het Proces, meneer K. Met z’n allen dragen zij de verantwoordelijkheid,” zegt de man met een trots knikje richting zijn collega’s. “Maar daar laten we het bij. Het is tijd voor uw vertrek.”

Josef kijkt hem even aan. Hij weet niet of hij de man moet bedanken, of…

Plotseling stopt in de gang één van de mannen in vormeloos pak met een ordner onder zijn arm. “Volgt u mij, meneer K.?”

Binnen twee minuten staat Josef buiten.

Beeld: Golconda – René Magritte | 1953 (CC-licentie: Ian Burt)

Kabinet organiseert Hackathon

Het Kabinet zal eind dit jaar een Hackathon organiseren in de Tweede Kamer. Dat zei minister Ronald Plasterk in een toelichting op de initiatiefwet die verregaande nieuwe bevoegdheden aan de politie toekent. De regeringscoalitie vaardigt zelf ook een team af. Lees verder Kabinet organiseert Hackathon

Politiek: Ivo Opstelten; held en charismatisch leider

Een geschiedenis van de opgaande neergang

The last Man on Earth

ivoopsteltenKloos dichtte ooit: ‘de natuur is mooi, maar je moet er wel wat bij te drinken hebben’. Dit geldt ook voor de politiek. Sommige politici zijn kleurloos, anderen hebben een duidelijke stellingname. Geen van hen heeft echter meer het vermogen om het gebrek aan politieke inhouden in onze huidige samenleving met afdoende gebronsde stem te belichamen dan Ivo Opstelten

Ivo Opstelten begon zijn carrière als burgemeester van Dalen, de jongste ooit. Van Dalen, naar Doorn, naar Delfzijl, naar Beerta, Utrecht en Rotterdam. Opgeklommen tot burgemeester van deze stad kreeg hij zijn grootste bekendheid, een functie die hij met zijn vaderlijk armgebaren en zijn doelbewust gekozen inhoudsloosheid een middenlijn wist te belopen tussen de belangen van de betonboeren en havenbaronnen enerzijds en de maatschappelijke onvrede onder de Gerard-Cox-en-Joke-Bruijs-minnende burgerbevolking anderzijds. Na een burgemeesterschap van de stad Tilburg lag de overstap naar de landelijke politiek voor de hand, zeker aangezien aldaar het groeiend democratisch deficit met zo hypnotiserend mogelijke retoriek gevuld diende te worden. Met zijn intimiderende torso wist hij vriend en vijand stil te krijgen. Hierin heeft hij zijn partij met verve vertegenwoordigd.

De tot in het uiterste doorgevoerde koopmansgeest
Ivo Opstelten is een held. In navolging van slechts enkelen heeft hij zijn politieke verantwoordelijkheid genomen. Het begrip verantwoordelijkheid is ver te zoeken in een publiek bestel dat door zijn rentmeesters aan de nationale en internationale financiële en industriële privaatsectoren is overhandigd. En al vragen ook bij de financiële en trade- sectoren de mensen zich af waarom ze het afkopen van hun financieringsrisico’s via het publieke bestel in de schoot geworpen kregen, het hoort bij de tijdsgeest. Wij konden niet anders: de koopmansgeest die internationaal geroemd wordt, moest tot in het uiterste doorgevoerd worden. En dat vergt politici die geen stelling nemen.

Ook de publieksectoriële handel in zwart geld met criminelen past perfect in dit bestel: immers, waarom groot geld missen wanneer het via iets minder groot geld te bereiken valt? Daarom is het op zijn minst merkwaardig dat zijn beschermende hand over Teeven’s eerdere beslissingen nu ineens zo lelijk in de media en door de oppositie worden afgeschilderd. Financiële deals met de criminele wereld maken, is immers al jaren business as usual: alles voor het grotere goed.

Larger than life
Een steeds meer gehoorde kritiek was dat Opstelten op den duur larger than life werd – een karikatuur van zichzelf. Juist met deze zelfpositionering wist hij nog in te vullen wat elders afwezig blijft: Vanaf het moment dat de BV Nederland voor de hoogste bieder te koop gezet werd had dit land symboolrollen nodig.

Opstelten’s visie op justitie brengt een uitspraak van wijlen Kouwenaar in gedachten: “elk woord liegt, het woord tafel is immers niet van hout en je kunt er ook niet aan zitten.”

Ivo Opstelten belichaamde de noodzakelijke leegte van dit politiek bestel. Zijn bijdrage tot de bezwering van de gevoelde leegte in onze politieke samenleving was cruciaal. Met verve illustreerde zijn politieke carrière het belang om de holte van de tijdsgeest te personifiëren. Hij zal daarom te node gemist worden door zijn partij. Mannen van het kaliber Opstelten zijn zeldzaam. In zijn zelfuitverkoop zal dit land een charismatische leider missen.