Andere Tijm Sport: Gerard Bakhuys, ruifballegende op krukken

gerard bakhuysRuifbal is in Nederland nooit een grote sport geweest. Toch speelde ons land in de vroege jaren ’80 kortstondig een niet onverdienstelijke bijrol op het internationale ruifbalpodium. Talenten als Barry Bolshof, Cor van ’t Reef, Ben Welkmans en natuurlijk de broertjes Buitenkerk speelden wekelijks in de grote buitenlandse competities en zorgden voor een opleving van de populariteit van de sport in hun thuisland. Het was dan ook niet meer dan logisch dat de KNRB in 1983 Nol Kickers, als speler en trainer succesvol bij FC Tarragona, aanstelde als hoofdtrainer van het nationale team. Aangevuld met jonge talenten uit de Nederlandse competitie wist Kickers een hecht team te smeden waarin iedereen voor elkaar wilde werken en waarin reputaties geen rol leken te spelen.

Het Nederlands ruifbalteam kon zich in 1985 voor het eerst in meer dan 40 jaar kwalificeren voor een eindronde: het Europees Kampioenschap in Tsjechoslowakije. Nadat in de voorgaande wedstrijden in Poule C, de Poule des Doods, onder andere knap was gewonnen van regerend wereldkampioen Polen, twee maal gelijk werd gespeeld tegen de Noren (toen nog een grootmacht) en aan de confrontatie met angstgegner Griekenland één punt uit twee wedstrijden was overgehouden, wachtte in de laatste kwalificatiewedstrijd viervoudig wereldkampioen en titelverdediger Oost-Duitsland. In Helmond was Nederland eerder getrakteerd op een pijnlijke 3-2-1/8 nederlaag, dus stond Oranje in de return in Erfurt voor de loodzware taak om tegen de torenhoge favoriet met minstens twee doelpunten verschil uit twee innings te winnen, danwel via een overtal in één van beide extra runs een half punt uit te lopen, mits de laatste run zonder stops werd afgewerkt. De Oost-Duitsers hadden voor een ticket naar het EK genoeg aan één punt op vier uit één van de eerste runs of een enkele inning zonder overtal in buitenpositie. Het was duidelijk wat Oranje te doen stond!

Gerard Bakhuys
Tijm Magazine zocht de man op die in de Hel van Erfurt op die gure februarimiddag in 1985, nu precies dertig jaar geleden ruifbalgeschiedenis zou schrijven: Gerard Bakhuys, inmiddels 61.

Gerard (Gerrie, Ger de man, Het Beest) Bakhuys had een moeilijk seizoen bij zijn club RKRVL achter de rug. Door blessureleed en schorsingen zat hij al een tijd op de reservebank. Maar in Oranje was hij gedurende de hele kwalificatiereeks een vaste waarde geweest tussen de ruifpalen. Kickers gaf de voorkeur aan Bakhuys boven de jongere, maar in grote wedstrijden vaak onzeker ruivende Nigel Morgenland van AC Napolitano. Het EK moest het laatste klusje worden van de toen 31 jarige Ulestratenaar.

Beenbreuk
Gerard vertelt graag nog een keer over zijn legendarische rol in die bloedstollende kwalificatiewedstrijd tegen Oost-Duitsland, toen hij vlak voor tijd bij een stand van 1-0-1/2 van Nol Kickers opdracht kreeg zijn trainingspak uit te trekken en zich warm te lopen. Bakhuys, die tegen nadrukkelijk doktersadvies in, maar op eigen verzoek op de bank zat om zijn ploeggenoten te steunen in deze alles-of-niets-pot, was nog maar net herstellende van een vierdubbele beenbreuk die hij had opgelopen in de bekerwedstrijd tegen Hollandia ’67, een week eerder. “Kickers was een man van weinig woorden,” vertelt de voormalige eerste ruifman van Oranje. “Gerrie, warmlopen.” Meer was het niet eigenlijk. Ik keek nog even om me heen of ik het goed had verstaan. Bertje (Van Haarsbergen, red.), Nieuwkerk, Van Ooijen, ze keken allemaal alsof ze water zagen branden. En het was ook tamelijk ongewoon, toen al, om een zwaargeblesseerde speler het veld in te sturen in zo’n cruciale pot. Maar je moet weten, dat waren andere tijden. Nu hebben die schoffies voor niets of niemand meer respect, maar in die tijd was de coach nog een soort God, zeg maar. Ja, of zijn zoon, daar wil ik vanaf zijn.”

Op het moment dat Bakhuys zijn trainingspak uittrekt zijn er nog 4 minuten en wat extra tijd te spelen. Oranje kijkt door een vroege, dubieuze tegengoal van de thuisploeg (Schletzenbacher zou de bal via de randzak hebben meegenomen) gedurende het grootste deel van de wedstrijd tegen een haast onmogelijk te overwinnen achterstand aan. Die Mannschaft graaft zich voor de eigen ruif in achter een ondoordringbare, wit-zwarte muur. Maar dan, diep in de derde inning, als de koppies al beginnen te hangen, valt vanuit het niets de verlossende halve aansluiter. Van Bingelen, die een matige wedstrijd speelt, krijgt de bal door een fout in de Oost-Duitse defensie zomaar voor het inschieten. De routinier aarzelt niet, haalt verwoestend uit en laat Humpfertz, tot dan toe superieur ruivend, kansloos. 1-0-1/2! Alles is ineens weer open. Na deze mentale dreun, gaan de mannen van Kickers er in geloven; ze ruiken bloed. De regerend kampioen wankelt.

nederlandsruifbalteam
Nederlands ruifbalteam 1985

Snoeihard in de vier gevloerd
De Eintracht Arena is nu een ware heksenketel: 40.000 uitzinnige Oost-Duitse fans moedigen de thuisploeg hartstochtelijk aan. Maar ook de ruim 23 meegereisde Nederlandse supporters laten van zich horen. Het lijkt nu slechts een kwestie van tijd voor Oranje de genadeklap uitdeelt, maar de spelers van Nederland gaan slordig om met de kansen die komen, het negental oogt nerveus, gehaast, zich realiserend welke enorme kans het hier ineens krijgt om geschiedenis te schrijven. Bolshof krijgt een dot van een kans maar staat onder ruif. De Roy, inmiddels in de ploeg gekomen voor John Buitenkerk, die zich helemaal leeg heeft gespeeld wordt snoeihard in de vier gevloerd. De scheidsrechter ziet er niets in, laat doorspelen. De zoveelste beslissing in het voordeel van de thuisploeg.

Hazelaar en Van ’t Reef dollen de Oost-Duitse verdedigers met een opzet-schuif, de bal raakt het lint. Ondertussen tikt de tijd weg en lijkt Oranje het toch weer niet te gaan redden. En dan is daar dus die geniale wissel van ‘De Maarschalk’. Kickers mag nog één keer wisselen en kiest ervoor om zijn zwaargeblesseerde ruifman in het veld te brengen.

De bevrijdende 1-0-2,1/2
De spelers van die Mannschaft raken door de aanblik van de zich op krukken warmstrompelende Bakhuys zo van hun stuk, dat spits Bolshof diep in blessuretijd van de verwarring gebruik kan maken en de bevrijdende 1-0-2,1/2 kan binnenkoppen uit een nog steeds omstreden paalschop. Linksback Günther Rheinmann beweert tot op de dag van vandaag, dat hij de voorzet van Hazelaar niet eens heeft gezien, laat staan nog heeft aangeraakt, aangezien hij in die hectische laatste minuten enkel oog had voor Bakhuys die langs de kant in zijn rolstoel klaarstond om in te vallen. De rest is geschiedenis: Oranje kwalificeert zich ten koste van Oost-Duitsland voor het EK, speelde daar verder geen enkele rol van betekenis en kon na drie wedstrijden puntloos naar huis.

Voor Barry Bolshof was de zo belangrijke goal zijn derde dat seizoen, een nationaal record dat nog steeds staat.

Succescoach Nol Kickers stapte op als keuzeheer van Oranje na het desastreus verlopen eindtoernooi en ging aan de slag bij de Engelse Tweedeklasser FC Dunhill. Hij werd daarmee de eerste Nederlandse trainer die een Engelse profclub onder zijn hoede kreeg. Het werd een jammerlijke mislukking, mede door het feit dat Kickers geen woord Engels sprak.

Gerard Bakhuys zou nooit meer een wedstrijd ruiven. Hij opende een sigarenzaak in zijn woonplaats Ulestraten die hij nog steeds runt met zijn vrouw Mia en dochter Shannaya.

Volgende keer in Andere Tijm Sport: de hink-stap-sprong Olympiade van 1914. Of: hoe een zandbakincident bijna de Nederlandse neutraliteit in gevaar bracht.